Slotgrachtonderzoek

Waarom wordt ons water bruin?

  • Al decennia is je slotgracht helder. Mooie waterplanten pronken op de achtergrond van trouwfoto's op de ophaalbrug.
    Maar dat lijkt te veranderen...
  • Waar blijven die waterplanten? Wat doen die rode klauwen op de kant? Waarom groeien de algen zo hard? (En het water stinkt soms wel een beetje, in een hete zomer.)
  • Herken je dat? Of eigenlijk: wil je weten wat er onder het oppervlak gaande is?
    Dankzij ervaringen in stad en in kasteelwateren weet ik wat ik zou moeten verwachten. Achtergrondgesprekken met de terreinbeheerders, vrijwilligers en trouwe bezoekers lichten vaak al een belangrijke tip van de sluier op. Ik vis het er voor jullie uit! 

Overdag en 's avonds monitoren geeft een compleet beeld

Diverse keren monitoren heeft zin:

  • De aanwezige vissen raken gewend aan snorkelend gezelschap en komen na twee of meer bezoeken zelf naderbij, om 'een interview te geven' aan de onderzoeker Aaf.
  • De slotgracht en aanpandige wateren hebben twee oevers én een midden. Die zijn in drie telrondes beter te monitoren; ook komt niet elke (vis)soort in elk deel van de waterpartij voor.
  • Na drie duiken wordt goed duidelijk waar de geheimen zitten: kuilen, oud zinkhout, ondergraven oevers, aangetaste balken.
  • Na een aantal telrondes i.c.m. gesprekken met even zo gepassioneerde terreinbeheerders en vaste bezoekers, komen wetenswaardigheden boven water: denk aan de vondst van een tube crème van een Amerikaanse soldaat uit Tweede Wereldoorlog, die gelegerd was op Kasteel Oud Poelgeest! 
  • Dankzij mijn (interim-)rapportages wordt duidelijk waar eventueel dieper gekeken moet worden, of waar pijnpunten liggen. Die breng ik in kaart. Ik overleg met collega's welke oplossingen er mogelijk zijn voor jouw specifieke waterpartij.
  • Met de verslagen en foto's die ik deel,  genereer je meer draagkracht bij bezoekers om het omliggende park schoon te houden. Zij worden ambassadeurs, die ook weer betalende vrienden meenemen. Mijn aquatisch onderzoek is daarmee ook een diepte-investering.
  • Je kan zelfs een tentoonstelling maken van opgedoken vondsten en onderwaterfoto's met informatie! Daar help ik je graag bij, vraag ernaar.

Wat zeggen klanten over het slotgrachtonderzoek?

"Aaf pakt alles op haar telrondes mee"

"Aaf stond in 2017 te popelen om bij ons een kijkje te komen nemen. We bedachten alvast wat vragen waarmee ze aan de slag kon.

Inmiddels is ze al vier keer teruggeweest en ze blijft nieuwe diersoorten opduiken en sub-onderzoekjes bedenken, specifiek van toepassing op ons watersysteem.

  • "Het kan zomaar zijn dat er het nodige in de duiker zit, al zit er wel een stevig rooster voor: ik ben benieuwd!
  • "Wij hebben in de kasteelvijver/gracht en bosvijver nogal last van algen, wieren, en de laatste tijd steeds meer kroos. Wat te doen?
  • "We zijn alvast blij met je mossel-onderzoek: of ze beter op glas, hout of steen groeien, willen wij ook graag weten. Ik ben zelfs al zover gegaan om wat kunststof kratten in het water te leggen ter bevordering van de aanwas van zoetwater-mosselen...
  • "Vwb nachtsnorkelen lijkt mij prima, hoe meer kreeften je kan wegvangen hoe beter voor de rest van de flora en fauna. En we zijn ook nieuwsgierig naar de mosselaangroei en andere waterdieren, uiteraard."

Uit het rapport van Aaf: 

  • 'IVN-Gids Joke heeft zo’n 20 bezoekers uitleg gegeven over ’t vissenmonitoren, de kreeften en ze heeft volop vragen beantwoord. In drie talen (voor zover ik hoorde).'
    "Hulde! Hulde! Veel dank voor deze uitvoerige rapportage, zijn wij blij mee."

Jouw voordelen op een rij

  • ​De blauwe natuur krijgt een gezicht en  een stevige kennisbasis, waarover kasteelgidsen ook kunnen vertellen
  • Er komen áltijd sterke verhalen boven water, omdat niemand anders met duikbril en zaklamp elke centimeter afspeurt
  • Bijvangsten zijn er sowieso: positief (bijv. nieuwe diersoorten) of negatief (kreeftenvraat aan de fundering)
  • Afval ruimt Aaf standaard van de bodem; ook daarin zit interessant leven om over te leren.

Er zit een heel ecosysteem in

Mensen die een band opbouwen met individueel herkenbare dieren in jouw wateren, geven ze vaak een naam. Daarmee wordt een voorheen onbekende snoek ineens 'Muurbloempje'. ​Ook gaan mensen je gracht of vijver zien die óók beschermd moet worden tegen drijfvuil.
Het begint bij bewustwording en de onbekende onderwaterwereld maak ik zichtbaar.

Bezoekers raken meer betrokken

Water is niet meer een noodzakelijk kwaad (dode vissen drijven boven, water stinkt bij meer dan 25 graden), maar het wordt iets waarbij de vaste vrijwilligers én nieuwe bezoekers betrokken raken, omdat zij een band krijgen met wat erin leeft. Drijft er op een dag een dode vis, dan is dat ineens heel anders als de bezoekers het benaderen als: "Muurbloempje is overleden… wat kunnen we vanaf nu doen om dit te voorkomen?"

Wat is de investering?

Jouw investering in een slotgrachtonderzoek is € 2.384,- excl. btw. Dit verdien je terug op verschillende manieren: zo kun je bijvoorbeeld de lokaal gevangen kreeften op het menu zetten. 

  • Slotgrachtonderzoek

    € 2384,00 ex BTW

  • HR foto
    € 100,00 ex BTW
  • HR foto bij sessie
    € 50,00 ex BTW

Bonussen

Alles wat ik opduik, kun je tentoonstellen. Ook daarmee kun je bezoekers trekken. Van pijpenkopjes tot en middeleeuwse harken en munten…

Evt. kun je de hoge resolutiefoto’s die ik maak gebruiken voor eigen pr. Je kunt ze aanschaffen met 50% korting. Normaal betaal je € 100,- per foto, maar als je ze afneemt bij een watertheater-sessie, betaal je dus maar € 50,- (excl. btw).

Extra optie: zaklampsessie by night

Het watertheateroptreden doe ik dan in het donker, met een sterke zaklamp. Dat geeft een nóg specialer effect. Dit kan ik alleen doen als ik al een keer eerder overdag in jouw vijver of gracht een optreden heb gedaan en weet wie ik onder water kan tegenkomen!

Wil je je echt onderscheiden?

Overweeg dan om ook met betaald watertheater te gaan werken. Zo laat je je bezoeker op een unieke wijze kennismaken met de onbelichte en bijzondere leefwereld in je slotgracht, molensloot of waterlelievijver.

Wil je én slotgracht-onderzoek én watertheater, meld je dan aan voor de grachtenscan. Daarin verkennen we wat een mooie combinatie is en of en hoe ik je kan helpen.

Slotgrachtonderzoek is beperkt beschikbaar

Vanwege de watertemperatuur, die minstens 16 graden Celsius moet zijn, ben ik gebonden aan de onderzoeksmaanden mei t/m oktober.  Daarnaast is dit één van de vele diensten die ik verleen, dus mijn agenda is slechts deels beschikbaar hiervoor.

Wil je weten of ik kan op jouw favoriete dag en tijd? Meld je aan voor de grachtenscan. Dat is een telefonisch gesprek waarin we verkennen waar je tegenaan loopt en wat je wensen zijn. En of ik je kan helpen natuurlijk.

Wat krijg je concreet?

  1. Vier monitoringsrondes om de waterkwaliteit te inventariseren en om te zien welke dingen er in het water liggen en welke dieren erin voorkomen. Zo kom ik te weten welke flora en fauna er zijn en of er schade is aan beschoeiingen en funderingen. Ook kan ik foto’s maken voor een presentatie of tentoonstelling.
  2. Kleine watertheateroptredens doe ik terwijl ik werk: er komen altijd vragen uit het toegestroomde publiek! Mijn veiligheidspersoon zal op de kant bezoekers te woord staan. Vanuit het water geef ik door wat en wie ik ben tegengekomen of wanneer er iets bijzonders ligt (gevonden voorwerpen). Natuurlijk laat ik ook e.e.a. zien. Daarmee maak ik mensen enthousiast voor wat er in jouw water leeft.
  3. In een rapportage geef ik alle belangrijke zaken voor een goede waterkwaliteit, gezond leefklimaat voor de onderwaterbewoners en tips over de staat van de kasteelmuren en oevers weer.

​Tegen een meerprijs kan ik ook:

  • Tekst en beeld leveren voor presentatiemateriaal, zoals folders, ansichtkaarten en een kleurplaat
  • Bijv. je oude houten zoutkist bij de ophaalbrug omtoveren tot een uniek exemplaar: met een foto van een dier uit jouw eigen water.

In overleg bepalen we of die extra diensten interessant zijn voor je en zo ja, wat je precies nodig hebt.

Veelgestelde vragen

Is het niet koud?
Ik heb een duikpak aan. Ik heb het meestal warmer dan de toeschouwers op de kant, zelfs na middernacht. Water blijft immers langer warm dan lucht op het land. Wel moet ik erbij zeggen: ik kan een watertheaterperformance verzorgen wanneer het water 16 graden Celsius of warmer is.
Is het niet gevaarlijk? Ligt het niet vol met winkelwagens enzovoort?

Nee. Na 25 jaar ervaring met zwemmen met zeezoogdieren (dolfijnen en grote walvissen van rond de 20 meter) en ruim tien jaar met stadsvissen, weet ik precies wat wel en niet kan. Ik ben niet bang aangelegd en kan makkelijk contact krijgen met waterdieren. Ze zijn meestal niet schuw, maar juist nieuwsgiering naar wat er in hun omgeving binnen komt. Bovendien: als dieren zich niet bedreigd voelen, bijten ze niet. Ik weet hoe ik dat bereik door mijn decennialange ervaring.

Is het niet vies; is zo’n water geen open riool?

Nee, slotgrachten zijn al járen geen riool meer. De Kaderrichtlijn Water verplicht eigenaren om alle wc’s aan te sluiten op het rioleringsnetwerk.

Vijvers en slotgrachten kúnnen vervuild zijn na een lange tijd niet uitgebaggerd te zijn, maar meestal ligt er vooral organisch afval (bladeren en takken) op de bodem. Daar word ik niet ziek van. Het is mijn eigen verantwoordelijkheid om niet te veel water in te slikken. Instanties zijn niet aansprakelijk. Zie daarvoor ook mijn disclaimer.

Is het optreden wel interactief?
Ja! Publiek mag alles vragen en zeggen. Ik laat mensen nooit met onbeantwoorde vragen naar huis gaan. Hoe interactiever hoe leuker! Zo leer ik zelf ook weer veel.
Hoe lang kun je in het water blijven?
Maximaal 4 uur bij een watertemperatuur van minimaal 16 graden.
Hoe gevarieerd is je verhaal als je 4 uur vertelt?

Mijn optredens zijn nooit hetzelfde. Het is maatwerk. Ik kijk en luister goed naar het publiek en stel mijn verhaal in op waar hun ogen van gaan glimmen. Elk half uur een verhaal betekent: steeds een ander verhaal. Een heel andere performance door de steeds wisselende interactie met het wisselende publiek.

Wat als jij ziek wordt van het water of iets gevaarlijks vindt?

Dan… niets. Dat is mijn risico. Zie mijn disclaimer. Mocht ik munitie, ‘schietijzers’ of roversbuit vinden, dan ben ik verplicht de politie in te seinen.

Voor wie is watertheater interessant?

Slotgrachtonderzoek is met name interessant voor de beheerders en rondleiders; dé kans om te leren welke kwaliteiten het water heeft en welke extra kansen het biedt. 

Meerjarig onderzoek laat trends zien in visstand (ook kreeften), of opschonen of een verbod op eendjes voeren heeft gewerkt en om nieuwe onderzoeksstelingen te formuleren.

Ik onderzoek kasteel- en buitenplaatswateren alleen in Leiden en directe omgeving.

Hoe ik in de gracht belandde?

Door het project Kat uit de Gracht ben ik in de Leidse stadswateren terechtgekomen. Ik controleerde zwemmend of de kattenklimtouwen, die ik met mijn buurtgenoten had opgehangen, nog wel stevig aan de kademuren hingen. "Hé, wat is ons grachtenwater eigenlijk helder!" dacht ik. Ik zette mijn duikbril op, deed mijn zwemvliezen aan en begon te snorkelen. Ik noemde alles wat ik zag 'karper', maar dat klopte natuurlijk niet. Ik zwom al decennia met wilde dolfijnen, maar was vanaf toen meteen fan van het 'snorkelparadijs' voor mijn deur.

Snorkelen in schone stadswateren

Ik ben me gaan verdiepen in deze leefwereld en heb speciale toestemming gekregen van de gemeente: Ik ben namelijk de enige persoon in Leiden die snorkelend mag werken in de stadswateren. Zo ben ik nu al ruim 7 jaar bezig om voor de gemeente Leiden te inventariseren wat er leeft en hoe de biotopen onder water werken. Veel dieren hebben een eigen territorium onder het oppervlak. En bekend maakt bemind, waardoor meer bewoners helpen de grachten schoon te houden.

Passieprijs

In 2015 won ik een landelijke vrijwilligersprijs - de Passieprijs - van de VriendenLoterij en het ministerie van VWS.

Stadssnorkelaar

Ik ben de eerste stadssnorkelaar van Nederland; ik mag met speciale toestemming in de Leidse grachten snorkelend werken en deze onderzoeken.

Gouden Zwaluw

In 2015 won ik met Onder water in Leiden de Gouden Zwaluw van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap.
rivierdonderpad: Leidse ambassadeursoort bij uitstek

Stimuleringsfonds RAVON

Uit het RAVON stimuleringsfonds werd me in november 2015 een bedrag toegekend  voor het meerjarige project 'Grondels en ander grachtenleven'.

Contact

Aaf Verkade, adviseur stadsgrachten

Postadres:
Kijfgracht 12
2312 RZ Leiden
KvK-nr.: 64674487

Contact alleen per e-mail!

E-mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Ik ben niet telefonisch bereikbaar. Omdat ik het erg druk heb, wil ik ongestoord kunnen werken. Alleen zo kan ik mijn opdrachtgevers goed werk leveren.

Blijf op de hoogte!

Wil je op de hoogte blijven van belangrijke ontwikkelingen over stadswateren en alles wat daarmee te maken heeft?

© Aaf Verkade, Adviseur Stadsgrachten | Disclaimer | Privacy Policy (pdf) | Algemene voorwaarden